Kalpana Raghuraman

Kalpana Raghuraman is danseres, choreograaf en cultureel antropoloog. Geboren en getogen in Nederland en met Indiase roots, is zij een grote kenner van de tradities, culturen en de sociologie van de Indiase dans. Kalpana weet zich in het rijke Nederlandse dansveld te onderscheiden doordat zij een geheel eigen dansstijl ontwikkelt, die geïnspireerd is door elementen van de Indiase dans. Op integere wijze en met veel kennis van zaken weekt zij deze klassieke dansvorm los van zijn conventies en slaat verbintenissen met moderne dans. Hierdoor plaatst zij deze op eeuwenoude tradities gebaseerde dans in het nu en laat zij deze van betekenis zijn voor een jonge en toekomstige generatie. Van 2010-2015 was Kalpana artist-in-residence bij Korzo producties, het Fonds Podiumkunsten nam haar op in het Toptalententraject en ze ontving steun van de Gemeente Den Haag. Tevens was zij mede-initiator en publiekstrekker van het India Dans Festival. Nu is zij onafhankelijk choreograaf met haar eigen stichting Kalpanarts. Naast haar activiteiten in Nederland, wordt ze regelmatig uitgenodigd om voorstellingen te creëren in het buitenland. Zo toerde zij in 2018 met de voorstelling SIMEON door India. In seizoen 2018-2019 is Superhuman: Our Inner Darkness te zien in theaters door heel Nederland, van Drachten tot Maastricht.

Door het #MeToo schandaal veranderde Kevin Spacey in één klap van held naar schurk. De goden van deze tijd worden gevallen helden zodra ze niet aan de verwachtingen van perfectie voldoen. In Superhuman: our inner darkness zoek en onthul ik de barst in het perfecte imago, zodat de superheld weer mens mag zijn en alle kanten van zichzelf zichtbaar kan maken. – Kalpana Raghuraman

Goed of slecht. Engel of duivel. Superheld of schurk. Wat is goed en wat is slecht? En wie bepaalt dat? Religie en mythologie hebben tegenwoordig minder invloed op ons. De zoektocht naar rolmodellen en de verafgoding van politici, Hollywoodsterren en popzangers is vandaag de dag echter niet minder. Opgegroeid in een Indiaas gezin hoorde choreografe Kalpana Raghuraman vele Indiase mythologische verhalen. Hierin is de perceptie van goed en kwaad anders dan de sociale norm: helden kunnen ook ‘slecht’ zijn en slechteriken ‘goed’. Gefascineerd door deze openheid maakt Kalpana in Superhuman: our inner darkness met zes dansers en een zangeres de innerlijke duisternis van de superheld zichtbaar, om zo de complexiteit van de mens en de menselijkheid van de held bloot te leggen. 

De monumentale opera Satyagraha van de wereldberoemde componist Philip Glass is geïnspireerd op Mahatma Gandhi’s filosofie van geweldloos verzet. De opera is niet vaak opgevoerd, maar wordt beschouwd als een sleutelwerk in het oeuvre van de componist. Satyagraha is ook de opera waarin de invloed van de Indiase muziek zich in het werk van Glass het duidelijkst manifesteert. De componist gaf persoonlijk toestemming aan Korzo producties en Kwekers in de kunst om zijn opera uit te voeren in een nieuwe enscenering met Indiase moderne dans. Zestig koorzangers uit de klassieke en Indiase muziek, operazangers, Indiase dansers, moderne dansers en musici brengen deze muzikale happening op tournee

Satyagraha betekent letterlijk “truth force”. De opera wordt gezongen in het Sanskriet, heeft geen doorlopend verhaal en is opgebouwd uit drie aktes. Elk van de drie delen staat voor een periode waarin oorlog en geweld heerst. Waar in Akte 1 de oproep tot geweld en de gevolgen voelbaar worden, staat in Akte 2 het antwoord op de zinloosheid en vernietigende kracht van geweld centraal. Akte 3 verwijst terug naar Akte 1 en roept de vraag op hoe de eindeloze cyclus van geweld te keren is. De goden zwijgen. De mens zelf moet de hoop op een nieuw begin vanuit zijn eigen overtuiging tot leven brengen.

SIMEON brengt composities van Simeon ten Holt verrassend samen met hedendaagse Indiase dans. Choreografe Kalpana Raghuraman werkte samen met het Haagse Matangi Quartet en creëerde een tweeluik gebaseerd op de beroemde werken Canto Ostinato en Lemniscaat. Kalpana werd gegrepen door de passie en de vastberadenheid waar Ten Holts composities van doordrongen zijn. Ze maakte in 2014 bij Korzo al de succesvoorstelling Kandam Ostinato. In 2017 creëerden de musici en dansers een nieuw perspectief op het werk van Simeon ten Holt met 'het individu' versus 'de groep' en de druk van het dagelijks leven als onderwerp.

'Hoe langer je luistert naar de muziek van Simeon ten Holt, hoe meer je hoort. Deze lijn trek ik door naar het alledaagse leven. Hoe bewuster je naar je eigen leven kijkt, hoe meer je ziet en hoe gemakkelijker je kunt bewegen naar een verandering.' (Kalpana Raghuraman)

Wat een inspirerend feest is de samenwerking geworden tussen het Indiase Zangam koor en het westerse Dario Fo koor. In 2013 samengebracht voor een grootschalig muziekproject van Korzo en Kwekers in de Kunst, worden de krachten gebundeld voor het opvoeren van de opera Satyagraha van de wereldberoemde componist Philip Glass. De componist gaf Korzo persoonlijk toestemming om deze uit te voeren met Indiase dans, ditmaal in choreografie van Kalpana Raghuraman. Satyagraha is losjes gebaseerd op het leven van de Indiase held Mahatma Gandhi en maakt deel uit van een trilogie die Glass maakte over mannen die de wereld hebben veranderd. In Akte 2 staat het concept van geweldloos verzet centraal. Wat is het antwoord op het geweld dat ons omringt? Waar in Akte 1 de oproep tot geweld  en de gevolgen voelbaar werden, staat hier de zinloosheid en vernietigende kracht van geweld centraal. De koren, musici en dansers verrasten in 2015 het publiek al met Akte 1, nu hebben ze de eer het India Dans Festival te openen met Akte 2.

Tijdens het India Dans Festival is er een keur aan Indiase klassieke dansstijlen te zien: Bharatanatyam, Kathak, Mohiniyattam en Odissi. Prachtige namen, maar wat is dat eigenlijk, Ba-ra-ta- ná-tie-jam? 

De Indiase klassieke dansen kennen een traditie van duizenden jaren. Het was heel lang nog geen podiumkunst; oorspronkelijk werden de dansen in de tempels gedanst door dienaressen of devadasis. Zij waren verbonden met de goden en waren bedreven in kunstvormen als zang en dans. In de 20e eeuw werd het een podiumkunst.

Op donderdag 22 oktober geeft de Nederlands-Indiase choreografe Kalpana Raghuraman een Inleiding Indiase dans voor dummies voorafgaand aan de Bharatanatyamvoorstelling Mukti Margam van Gayatri Sriram. De gratis inleiding biedt een kader om de voorstelling van Gayatri Sriram beter te begrijpen en met andere ogen te bekijken. 

Wat heeft de Canto Ostinato van Simeon ten Holt gemeen met Indiase dans? De opzwepende vijfkwartsmaat wordt in de Indiase muzikale lingo Kandam genoemd. Kalpana Raghuraman, in Nederland opgegroeid maar ook diep geworteld in de Indiase cultuur, brengt het gedurfde Kandam Ostinato. Drie Bharatanatyam danseressen worden gegrepen door de opzwepende, herhalende compositie van Ten Holt. Met snel en strak voetenwerk en trage, sierlijke armbewegingen laten ze zich meevoeren op de hartslag van het ritme.

You are here